Εργάστηκα στο Ινστιτούτο Ογκολογίας για δεκαπέντε χρόνια. Τόσο οι γιαγιάδες μου όσο και οι δύο θείες μου έπασχαν από καρκίνο. Ο αδελφός της γιαγιάς μου και ο αδελφός του παππού μου επίσης. Όταν ήμουν μικρή, νόμιζα ότι οι άνθρωποι ζουν μέχρι να νοσήσουν από τον καρκίνο. Διάβασα ό,τι πέρασε από το χέρι μου και αφορούσε αυτό το θέμα.

Πολλοί άνθρωποι δεν θέλουν καν να ακούσουν τη λέξη καρκίνος. “Δεν πηγαίνω σε  γιατρούς γιατί δεν θέλω να μου βρουν τίποτα.” Είτε το πιστεύετε είτε όχι, αυτή είναι η πρόταση που ακούω τις περισσότερες φορές.

Μήπως η ακρόαση του ότι έχουμε καρκίνο σημαίνει ότι έχουμε και ποινή θανάτου; Οχι.

Είναι παράλογο να θεωρήσουμε ότι ένα άτομο δεν φοβάται την πιθανότητα εμφάνισης του καρκίνου. Ωστόσο, είναι σημαντικό να ακούσουμε και να αποδεχτούμε ότι ο καρκίνος δεν είναι ανίατη ασθένεια. Μπορεί να θεραπευτεί, όμως πρέπει πρώτα να εντοπιστεί, ενώ βρίσκεται ακόμη σε πολύ αρχικό στάδιο, έτσι ώστε να μπορεί να αφαιρεθεί εντελώς προτού εξαπλωθεί.

Πώς να ανιχνεύσετε τον καρκίνο σε αρχικό στάδιο ή ακόμα καλύτερα στη φάση που είναι προκαρκινικός, δηλαδή πριν γίνει καρκίνος;  Πηγαίνοντας για τακτικές ιατρικές εξετάσεις και πραγματοποιώντας τους  πρωσυμπτωματικούς ελέγχους.

Οι πρωσυμπτωματικοί έλεγχοι για την ανίχνευση καρκίνου στις γυναίκες είναι:

– Ο πρωσυμπτωματικός έλεγχος του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας,

– Ο πρωσυμπτωματικός έλεγχος του καρκίνου του μαστού και

– Ο πρωσυμπτωματικός έλεγχος του καρκίνου του παχέος εντέρου.

Οι φίλοι μου με ρωτούν συχνά, γιατί δεν κάνουμε μία μαγνητική τομογραφία ολόκληρου του σώματος μία φορά το χρόνο, έτσι ώστε να ήμαστε σίγουροι ότι δεν έχει προκληθεί κάποιος καρκίνος σε κάποιος σημείο. Για κάποιον που δεν είναι γιατρός, αυτή η ερώτηση είναι απολύτως λογική, αλλά δυστυχώς δεν είναι μια επισκόπηση που μας δίνει λύση. Η μαγνητική τομογραφία (MR) είναι μια ασφαλής εξέταση. Για έναν ακτινολόγο είναι δύσκολο να παρατηρήσει μια πολύ μικρή αλλοίωση στη σάρωση της μαγνητικής τομογραφίας ολόκληρου του σώματος, οπότε είναι προτιμότερο να γνωρίζει τι και που να ψάξει. Όταν ένας ειδικός π.χ. ο/η γυναικολόγος ογκολόγος θέλει να παραπέμψει την γυναίκα σε μία εξέταση μαγνητικής τομογραφίας, γράφει πάντα λίγα λόγια για τον συνάδελφο ακτινολόγο, τα κλινικά ευρήματα της ασθενούς, όπως για την ασθένεια ή τις αλλαγές που υποψιάζεται και για τις τρέχουσες και για τις προηγούμενες, οι οποίες είναι σημαντικές για την εξέταση. Έτσι, ο ακτινολόγος καθιστά την προσοχή του σε περιοχές όπου αναμένονται πιθανές αλλοιώσεις και τις παρατηρεί ευκολότερα, ακόμη και όταν έχουν μέγεθος λίγων χιλιοστών. Εάν επρόκειτο να κάνουμε μια μαγνητική τομογραφία ολόκληρου του σώματος, ώστε να παρατηρήσει ο ακτινολόγος μικροσκοπικές αλλοιώσεις, όπως ο καρκίνος σε αρχική φάση, είναι σαν να περιμένουμε να βρεί μια βελόνα στα άχυρα. Επιπλέον, εκτος από τα προαναφερομένα, η εξέταση MR είναι μια ακριβή εξέταση και δεν χρησιμοποιείται ως μέθοδος πρωσυμπτωματικού ελέγχου ολόκληρου του σώματος.

Δυστυχώς, υπάρχουν καρκίνοι που είναι δύσκολο να εντοπιστούν σε πρώιμο στάδιο, επειδή δεν είναι εύκολα διαθέσιμοι στην εξέταση, και αυτές οι καρκινικές αλλοιώσεις είναι συχνά δύσκολο να διακριθούν από τις φυσιολογικές αλλαγές. Αυτό συμβαίνει με τις ωοθηκικές αλλοιώσεις στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Επομένως, δεν υπάρχει πρωσυπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο των ωοθηκών.

Τι μπορούμε να κάνουμε για να ανιχνεύσουμε τον καρκίνο των ωοθηκών σε πρώιμο στάδιο; Η τακτική γυναικολογική εξέταση και η ακολούθηση των συμβουλών της/του γυναικολόγου βοηθούν στην ανίχνευση.

Όταν παρατηρούμε μια αλλοίωση στην ωοθήκη που είναι πολύ πιθανό να είναι φυσιολογική, αλλά και πάλι δεν μπορούμε να αποκλείσουμε τον αρχόμενο καρκίνο, τότε παρακολουθούμε αυτήν την αλλοίωση. Σε δύο μήνες, κατά την εξέταση, θα μετρήσουμε το μέγεθος των ωοθηκών. Οι καρκίνοι μεγαλώνουν, μερικοί γρηγορότερα, μερικοί πιο αργά. Οι καρκίνοι δεν μειώνονται χωρίς θεραπεία, συγκεκριμένα δεν θα εξαφανιστούν μόνοι τους και στη συνέχεια θα επανεμφανιστούν, όπως συμβαίνει με τις φυσιολογικές ωοθηκικές αλλοιώσεις.

Έτσι λοιπόν είναι σημαντικό να πηγαίνουμε για τον ετήσιο έλεγχο σε γενικό γιατρό, οδοντίατρο και γυναικολόγο. Υπάρχουν και οι πρωσυμπτωματικοί έλεγχοι για άλλες ασθένειες, όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση, η υψηλή χοληστερόλη, η οστεοπόρωση, το σάκχαρο στο αίμα, η διαταραχή σωματικού βάρους. Δώστε προσοχή στις αλλαγές του δέρματος σας, ειδικά στους σπίλους που μεγαλώνουν ή αλλάζουν χρώμα και σχήμα. Να θυμάστε ότι το κάνετε για τον εαυτό σας.

Εκτός από την έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου, είναι σημαντικό να επισημανθεί η πρόληψη. Με γνώμονα το ρητό του Ιποκράτη, δεν λέμε μάταια “Κάλλιο προλαμβάνειν παρά θεραπεύειν”. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πρέπει να προσπαθήσουμε να ζήσουμε μια ισορροπημένη ζωή, που σημαίνει ότι δεν πρέπει να βιώνουμε αγχωτικές καταστάσεις καθημερινά. Πρέπει να τρώμε υγιεινά και μέτρια, η άσκηση πρέπει να γίνει ρουτίνα μας και θα ήταν καλό για εμάς να μάθουμε να απολαμβάνουμε μικρά πράγματα.

Τι έμαθα από τους καρκινοπαθείς ασθενείς μου, από τις θείες μου και τις δύο καλές μου φίλες; Όταν αρρωσταίνουμε αναζητούμε απαντήσεις σε πολλές ερωτήσεις για μεγάλο χρονικό διάστημα. Κάθε μία από τις ασθενείς μου είχε αλλάξει προς το καλύτερο από τον καρκίνο και τη θεραπεία του, γιατί καθε μια έλαβε την ίαση ως νέα ευκαιρία.