Είκοσι ερωτήσεις σχετικά με τον ιό των ανθρωπίνων θηλώματων (HPV):

1. Τι είναι το HPV test και πώς εκτελείται;

– Είναι ένα τεστ το οποίο πραγματοποιείται με παρόμοιο τρόπο, όπως το τεστ Παπανικολάου. Στο ιατρείο μας το τεστ πραγματοποιείται από την γυναικολόγο. Πιο συγκεκριμενα, η γιατρός τοποθετεί προσεκτικά τον κολποδιαστολέα στον κόλπο και πλησιάζει τον τράχηλο, καθώς η γυναίκα βρίσκεται στην γυναικολογική πολυθρόνα. Το υλικό από τον τράχηλο λαμβάνεται απαλά με ένα ειδικό βουρτσάκι. Το συλλεχθέν υλικό αποστέλλεται σε συγκεκριμένο φιαλίδιο στο εργαστήριο όπου εκεί αναλύεται σε μηχανήματα ανίχνευσης ιών.

2. Το τεστ Pap δείχνει την παρουσία του ιού HPV;

– Όχι, ο HPV δεν είναι ορατός στα επιχρίσματα Pap. Ωστόσο, ένα τεστ Παπανικολάου μπορεί να μας δείξει τις κυτταρικές αλλαγές που προκαλούνται από την παρουσία ενός ιού.

3. Ποια είναι η διαφορά μεταξύ ενός τεστ Παπ και ενός HPV τεστ;

– Ένα τεστ Pap μας δείχνει εάν υπάρχουν αλλαγές στα κύτταρα του τραχήλου της μήτρας, αλλά δεν μας λέει εάν υπάρχει ο ιός, ενώ ένα HPV τεστ μας δείχνει εαν ο ιός είναι παρών, αλλά δεν μας λέει εάν υπάρχουν κυτταρικές αλλαγές.

4. Μπορεί να εντοπιστεί ο HPV στο αίμα;

-Όχι, δεν υπάρχουν ειδικές εξετάσεις αίματος που εντοπίζουν τον HPV στην τρέχουσα πρακτική.

5. Γιατί είναι σημαντικό το HPV τεστ;

-Ο HPV έχει αναγνωριστεί ως αιτία καρκίνου του τραχήλου της μήτρας (σε 100% των περιπτώσεων), καρκίνου του αιδοίου (40%), καρκίνου του κόλπου (91-94%), καρκίνου του πρωκτού (88-94%), καρκίνου της στοματικής κοιλότητας και του φάρυγγα (25 %). Ο HPV θεωρείται υπεύθυνος για το 5,2% όλων των καρκίνων στον κόσμο. Εάν μάθουμε ότι μια γυναίκα είναι αρνητική στην παρουσία HPV από ένα τραχηλικό δείγμα, τότε ξέρουμε ότι αυτή η γυναίκα δεν έχει την πιθανότητα να αναπτύξει καρκίνο του τραχήλου της μήτρας τώρα.

6. Έχει σημασία ποιον τύπο HPV έχω;

– Έχει. Υπάρχουν πάνω από 100 διαφορετικοί τύποι HPV. Τα περισσότερα από αυτά δεν προκαλούν καρκίνο. Τουλάχιστον το 80% των γυναικών εκτίθενται στον HPV κατά τη διάρκεια της ζωής τους και στις περισσότερες από αυτές, το ανοσοποιητικό σύστημα του σώματος θα απαλλαγεί από τον ιό πριν προκαλέσει βλάβη.

Οι ερευνητές έχουν αναγνωρίσει τους τύπους HPV με υψηλό ή χαμηλό κίνδυνο πρόκλησης καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

● Τύποι HPV χαμηλού κινδύνου: 6, 11, 42, 43 και 44 – σπάνια προκαλούν καρκίνο του τραχήλου της μήτρας.
● Τύποι HPV υψηλού κινδύνου: 16, 18, 31, 33, 34, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 66, 68 και 70 – Παρόλο που πολλες γυναίκες μολύνθηκαν με τύπους HPV υψηλού κινδύνου δεν ανέπτυξαν κακοήθεια, οι γυναίκες όμως που εξετάστηκαν και εμφάνισαν θετικά αποτελέσματα με τύπους HPV υψηλού κινδύνου για πολλά χρόνια, έχουν υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Οι τύποι HPV 16 και 18 ευθύνονται για περίπου 70% όλων των καρκίνων του τραχήλου της μήτρας.

7. Πώς μεταδίδεται ο HPV;

-Ο HPV μεταδίδεται με άμεση επαφή με το δέρμα (σεξουαλική επαφή, στοματικό σεξ, πρωκτικό σεξ, επαφή με τα γεννητικά όργανα με το χέρι). Δεν είναι δυνατόν να μολυνθείτε από τον HPV αγγίζοντας ένα αντικείμενο, όπως η λεκάνη της τουαλέτας.

8. Το HPV περνάει από το προφυλακτικό;

-Δεδομένου ότι ο ιός είναι αρκετά μικρός, έχει την δυνατότητα να περάσει το προφυλακτικό. Η χρήση προφυλακτικού μειώνει την ποσότητα του HPV που θα έρθει σε επαφή με τον τράχηλο και έτσι μια γυναίκα έχει περισσότερες πιθανότητες να «καταπολεμήσει» αυτή τη μόλυνση. Επομένως, είναι λογικό να χρησιμοποιείτε προφυλακτικό, παρόλο που δεν μας προστατεύει 100%.
Οι περισσότερες γυναίκες θα εκτεθούν στον ιό HPV κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Η παρουσία όμως του HPV στην γυναίκα δεν σημαίνει ότι θα προχωρήσει στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας.

9. Ποια είναι τα συμπτώματα της λοίμωξης από τον HPV;

-Τα περισσότερα άτομα που έχουν μολυνθεί με τον ιο του HPV δεν εμφανίζουν κάποιο σημάδι ή συμπτώματα λοίμωξης.

10. Πώς αντιμετωπίζεται ο HPV;

-Δεν υπάρχει φάρμακο για την θεραπεία του HPV. Η σύγχρονη ιατρική έχει φάρμακα κατά των βακτηρίων (αντιβιοτικά), αλλά όχι κατά των ιών. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είναι πολύ σημαντικό να αποτρέπεται η μόλυνση και να πραγματοποιούνται τακτικές εξετάσεις που εντοπίζουν έγκαιρα τις αλλαγές που προκαλούνται από τον ιό.

11. Τι αλλαγές προκαλεί ο HPV στον τράχηλο;

-Οι περισσότερες λοιμώξεις από τον HPV είναι προσωρινές και υποχωρούν εντός δύο ετών. Το ανοσοποιητικό σύστημα του σώματος θα απαλλαγεί από τον ιό πριν προκαλέσει την βλάβη. Εάν η λοίμωξη εξακολουθεί να υπάρχει, η οποία εμφανίζεται στο 10-20% των περιπτώσεων, υπάρχει πιθανότητα ανάπτυξης προκαρκινικών αλλοιώσεων και στη συνέχεια καρκίνου. Ωστόσο, συνήθως χρειάζονται 3 έως 15 χρόνια για μια HPV λοίμωξη να προκαλέσει καρκίνο του τραχήλου της μήτρας.

Οι προκαρκινικές αλλοιώσεις ονομάζονται επίσης δυσπλασίες του τραχήλου της μήτρας ή τραχηλικές ενδοεπιθηλιακές βλάβες (CIN). Υπάρχουν εκείνοι που διατρέχουν χαμηλό κίνδυνο ανάπτυξης κακοήθειας (αναφέρονται ως L-SIL ή χαμηλού βαθμού πλακώδεις ενδοεπιθηλιακές βλάβες) και εκείνοι που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο (H-SIL ή υψηλού βαθμού πλακώδεις ενδοεπιθηλιακές βλάβές). Έτσι, οι προκαρκινικές αλλοιώσεις είναι οι αλλαγές που μπορούν, εάν αφεθούν χωρίς αντιμετώπιση, να μετατραπούν σε κακοήθεια. Μπορείτε να βρείτε περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με αυτά και τη αντιμετώπιση τους εδώ.

12. Είναι εμπόδιο στην εγκυμοσύνη η μόλυνση από τον HPV;

-Η παρουσία λοίμωξης από τον HPV δεν θέτει σε κίνδυνο τη γονιμότητα ή την εγκυμοσύνη. Η καισαρική τομή δεν είναι απαραίτητη, εκτός εάν υπάρχουν ιογενείς βλάβες που διαταράσσουν το γεννητικό κανάλι.

13. Πώς πρέπει να αντιμετωπίζω τον σύντροφό μου αφού μάθω ότι έχω HPV;

-Συνιστάται να ενημερώσετε το σύντροφό σας ότι έχετε HPV και να χρησιμοποιείτε προστασία κατά τη σεξουαλική επαφή. Οι σύντροφοι που βρίσκονται σε σταθερή σχέση εδώ και αρκετό καιρό έχουν πιθανώς μολυνθεί χωρίς να το γνωρίζουν, ακόμη και αν δεν έχουν συμπτώματα. Αν και είναι δυνατό να ελεγχθεί ο HPV στα ούρα και στο σπέρμα στους άνδρες, αυτές οι εξετάσεις όμως δεν είναι αρκετά ακριβείς και μπορεί να είναι αρνητικές ακόμη και όταν υπάρχει μόλυνση. Η ύπαρξη HPV δεν σημαίνει ότι ο σύντροφος είχε σεξουαλική επαφή εκτός σχέσης. Δεν υπάρχει τρόπος να γνωρίζουμε πότε συνέβη η μόλυνση από τον HPV και ποιος μολύνθηκε για πρώτη φορά από τον ιό. Η λοίμωξη θα μπορούσε να είχε συμβεί πολλά χρόνια πριν από την κλινική διάγνωση (και πολύ πριν ξεκινήσει η σχέση).

14. Τι αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης HPV;

• Επειδή ο HPV μεταδίδεται μέσω σεξουαλικής επαφής, περισσότεροι σεξουαλικοί σύντροφοι σχετίζονται με τον αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
• Ο HPV μπορεί να περάσει από το προφυλακτικό, αλλά η χρήση του μειώνει το ιικό φορτίο που έρχεται σε επαφή με τα γεννητικά όργανα.
• Το κάπνισμα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρκίνου του τραχήλου της μήτρας έως και τέσσερις φορές, καθώς και ένα κατεστραμμένο ανοσοποιητικό σύστημα.

15. Υπάρχει εμβόλιο που αποτρέπει τη μόλυνση από τον HPV;

-Ναί. Υπάρχουν 3 διαφορετικά εμβόλια HPV στην αγορά:

• εννέαδύναμο εμβόλιο HPV (Gardasil® 9, 9vHPV),
• τετραδύναμο εμβόλιο HPV (Gardasil®, 4vHPV) i
• δισθενές εμβόλιο HPV (Cervarix®, 2vHPV)

Κάθε ένα από αυτά προστατεύει την γυναίκα από τους τύπους λοίμωξης HPV 16 και 18, οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για την ανάπτυξη του 70% των καρκίνων του τραχήλου της μήτρας. Το τετραδύναμο και εννέαδυναμο προστατεύουν επίσης από τους τύπους HPV 6 και 11, τα οποία προκαλούν τις περισσότερες φορές κονδυλώματα των γεννητικών οργάνων. Το εννέαδύναμο εμβόλιο περιέχει επίσης πέντε επιπλέον τύπους 31, 33, 45, 52 και 58 που είναι εξίσου αιτίες καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

16. Ποιος πρέπει να εμβολιαστεί;

– Διαφορετικές χώρες έχουν διαφορετικές συστάσεις εμβολιασμού όσον αφορά σε ποιον και πότε συνιστάται ο εμβολιασμός.

Στην Ελλάδα, το εμβόλιο HPV συνιστάται σε κορίτσια ηλικίας 12 έως 15, καθώς και σε κορίτσια ή σε νεαρές γυναίκες ηλικίας 15 έως 26 που δεν έχουν εμβολιαστεί πριν. Παρέχει την καλύτερη προστασία εάν πραγματοποιηθεί πριν από την έναρξη της σεξουαλικής ζωής. Ο εμβολιασμός γίνεται με τρεις ενέσεις που χορηγούνται σε περίοδο έξι μηνών.

17. Είμαι απαλλαγμένη από την διαδικασία του τεστ Παπανικολάου όταν κάνω το εμβόλιο;

– Τα εμβόλια HPV, που δρουν μόνο έναντι ορισμένων ιογενών γονότυπων, δεν παρέχουν πλήρη προστασία, αλλά προστατεύουν με επιτυχία από τους πιο επιθετικούς ιούς που προκαλούν τον μεγαλύτερο αριθμό καρκίνων του τραχήλου της μήτρας. Δεδομένου ότι δεν παρέχουν πλήρη προστασία, το τεστ Παπανικολάου πρέπει να γίνεται τακτικά, ακόμη και από τις γυναίκες που έχουν εμβολιαστεί.

18. Είναι ασφαλή τα εμβόλια HPV;

-Πολλά χρόνια εμπειρίας έχουν δείξει ότι αυτά τα εμβόλια είναι ασφαλή, ότι δεν έχουν προκαλέσει σημαντικές επιβλαβείς επιπτώσεις και ότι είναι εξαιρετικά αποτελεσματικά.

19. Μπορούμε να θεραπεύσουμε τις προκαρκινικές αλλοιώσεις και τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, χορηγώντας τα εμβόλια HPV;

-Η έρευνα δεν έδειξε ότι το εμβόλιο HPV έχει θεραπευτικό αποτέλεσμα. Γι ‘αυτό το χρησιμοποιούμε αποκλειστικά στην πρωτογενή πρόληψη.

20. Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας θα είναι κάτι σπάνιο στο μέλλον σε χώρες που εμβολιάζονται;

-Ο εμβολιασμός κατά του HPV θεωρείται μια μεγάλη «στρατηγική για την προστασία» των μελλοντικών γενεών κατά του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Το καλύτερο παράδειγμα είναι η Αυστραλία, η οποία μείωσε τη συχνότητα εμφάνισης του HPV στο γενικό πληθυσμό από 22,7 σε 1,1% σε διάστημα 10 ετών. Με αυτόν τον τρόπο, η μαζική ανοσοποίηση δημιούργησε ομαδική ανοσία και ελαχιστοποίησε τον κίνδυνο ασθενειών.