Ο πρωσυπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο του μαστού

Ο προσυμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο του μαστού είναι ένας τρόπος, με τον οποίο οι γιατροί εξετάζουν τα στήθη προκειμένου να ανιχνεύσουν πρώιμα σημάδια κακοήθειας σε ασυμπτωματικές γυναίκες. Η βασική εξέταση που χρησιμοποιείται για τον προσυμπτωματικό έλεγχο είναι η μαστογραφία, μία ειδική κατηγορία ακτινολογικής εξέτασης. Μελέτες δείχνουν ότι ο προσυμπτωματικός έλεγχος μειώνει την πιθανότητα μια γυναίκα να αποβιώσει από αυτή την ασθένεια.

Ποιος πρέπει να υποβληθεί σε αυτόν τον έλεγχο;

-Οι γυναίκες ηλικίας μεταξύ 40 και 49 ετών θα πρέπει να εξετάσουν την αναγκαιότητα πραγματοποίησης της μαστογραφίας σε μία ομιλία με τον γιατρό τoυς, καθώς και την αξιολόγηση του κίνδυνου εμφάνισης καρκίνου του μαστού σε συνδυασμό με την πιθανή βλαπτικότητα της ακτινολογικής εξέτασης.

Οι γυναίκες ηλικίας μεταξύ 50 και 70 ετών πρέπει να κάνουν μαστογραφία κάθε 2 χρόνια.

Οι γυναίκες με υψηλό κίνδυνο καρκίνου του μαστού μπορεί να χρειαστεί να ξεκινήσουν τον πρωσυμπτωματικό έλεγχο σε νεότερη ηλικία. Οι γυναίκες υψηλού κινδύνου είναι:

• εκείνες που φέρουν γονίδια που αυξάνουν τον κίνδυνο κακοήθειας του μαστού, όπως το γονίδιο “BRCA”
• εκείνες που έχουν στενούς συγγενείς (μητέρα, αδελφή ή κόρη) που εμφάνισαν καρκίνο του μαστού σε νεαρή ηλικία.

Ποια είναι τα οφέλη του πρωσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του μαστού;

– Το κύριο πλεονέκτημα του ελέγχου είναι ότι βοηθά τους γιατρούς να βρουν την κακοήθεια σε αρχικό στάδιο, με αποτέλεσμα να είναι ευκολότερο να θεραπευτεί. Αυτό μειώνει τις πιθανότητες δυσμενών συνεπειών από τον καρκίνο του μαστού.

Ποια είναι τα μειονεκτήματα του πρωσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του μαστού;

• Η μαστογραφία μερικές φορές δείχνει “ψευδώς θετικά” αποτελέσματα. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να προτείνει ότι μια γυναίκα έχει την κακοήθεια χωρίς να υπάρχει, γεγονός που οδηγεί σε περιττές ανησυχίες και υπερβολικές εξετάσεις, συμπεριλαμβανομένης μιας βιοψίας. Τα ψευδώς θετικά αποτελέσματα είναι πιο συχνά σε γυναίκες κάτω των 50 ετών.
• Έκθεση ακτινοβολίας -Όπως όλες οι ακτινογραφίες έτσι και η μαστογραφία σας εκθέτει σε ακτινοβολία. Μελέτες δείχνουν ότι ο αριθμός των ζωών που σώθηκαν από την έγκαιρη ανίχνευση της κακοήθειας υπερτερεί των πολύ μικρών κινδύνων που προκύπτουν από την έκθεση σε ακτινοβολία.

Πως πραγματοποιείται μια μαστογραφία;

– Πριν από τη μαστογραφία, θα σας ζητηθεί να βγάλετε τα ρούχα σας πάνω από τη μέση. Στη συνέχεια τα στήθη σας θα εξεταστούν ένα προς ένα. Κάθε στήθος εξετάζεται δύο φορές, μία φορά από πάνω προς τα κάτω και μία φορά από πλάϊ σε πλάϊ. Για να γίνει ευκολότερη η προβολή του μαστού, μια νοσοκόμα θα ισιώσει κάθε στήθος μεταξύ των 2 πλακών. Αυτό μπορεί να αποτελέσει ενοχλητικό, αλλά διαρκεί μόνο λίγα δευτερόλεπτα. Εάν είναι δυνατόν, αποφύγετε τον προγραμματισμό της μαστογραφίας λίγο πριν ή κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως. Εκείνη την περίοδο, τα στήθη είναι πιο ευαίσθητα.

Τι συμβαίνει μετά από μια μαστογραφία;

-Όταν λάβετε τη μαστογραφία, ενημερώστε την γυναικολόγο σας και προγραμματίστε ένα ραντεβού για την διεξοδική ανάλυση των αποτελεσμάτων.

Τι γίνεται αν η μαστογραφία μου δεν είναι φυσιολογική;

– Εάν η μαστογραφία σας δεν είναι φυσιολογική, μην πανικοβληθείτε. Εννέα στις 10 γυναίκες με μη φυσιολογική μαστογραφία αποδείχθηκε ότι δεν είχαν καρκίνο του μαστού. Θα χρειαστεί να κάνετε περισσότερες δοκιμές για να μάθετε τι πραγματικά συμβαίνει. Εάν οι δοκιμές εξακολουθούν να δείχνουν ύποπτα ευρήματα, ο γυναικολόγος σας θα σας παραπέμψει στην πραγματοποίηση βιοψίας. Κατά τη διάρκεια της βιοψίας, λαμβάνεται ένα δείγμα ιστού από τον μαστό και αποστέλλεται σε έναν παθολοανατόμο για ελέγξει το συλλεχθέν υλικό για τυχόν κακοήθεια. Η δειγματοληψία (βιοψία) πραγματοποιείται συνήθως με ειδική βελόνα υπό τον έλεγχο της μαστογραφίας ή του υπερήχου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η βιοψία περιλαμβάνει μια μικρή επέμβαση.

Τι γίνεται με την κλινική εξέταση του μαστού;

– Η κλινική εξέταση του μαστού πρέπει να γίνεται από τον γιατρό κατά την τακτική ετήσια εξέταση των γυναικών ηλικίας άνω των 40 ετών. Για τις γυναίκες ηλικίας 20 έως 39 ετών, συνιστάται να πραγματοποιείται κάθε 1-3 χρόνια. Είναι επιθυμητό κάθε γυναίκα να αυτοεξετάζει τους μαστούς της. Οποιαδήποτε αλλαγή παρατηρήσετε, θα πρέπει να την αναφέρετε αμέσως στην γυναικολόγο σας.

Πώς να κάνετε σωστά την αυτοεξέταση των μαστών;

Σταθείτε μπροστά στον καθρέφτη. Στη συνέχεια τοποθετήστε τα χέρια σας στους γοφούς σας. Ύστερα,  δώστε προσοχή σε κάποια αλλαγή του δέρματος του μαστού, της υφής  και στις  εσοχές του μαστού που μπορεί να παρατηρήσετε. Μέτα δώστε προσοχή στην εμφάνιση των θηλών. Ορισμένες γυναίκες παρατηρούν την συρρίκνωση των θηλών, όμως αυτό είναι φυσιολογικό, εκτός εάν είναι νέο εύρημα.

Στη συνέχεια σηκώστε τα χέρια πάνω από το κεφάλι σας και γυρίστε πλάγια. Τότε κοιτάξτε στον καθρέφτη κάθε στήθος ως σύνολο. Εάν είναι απαραίτητο, σηκώστε κάθε στήθος, έτσι ώστε να μπορέσετε να δείτε το δέρμα από την κάτω πλευρά του.

Ξαπλώστε και τοποθετήστε το αριστερό χέρι πάνω από το κεφάλι σας. Τώρα με το δεξί σας χέρι εξετάστε το αριστερό σας στήθος ξεκινώντας από το πάνω μέρος του μαστού κοντά στη μασχάλη και στη συνέχεια ψηλαφίστε με τα ακροδάχτυλά σας, ανεβοκατεβαίνοντας στο στήθος, διασχίζοντας έτσι ολόκληρη την επιφάνεια του μαστού.  Πραγματοποιήστε αυτή την διαδικασία με το μαλακο σημείο των τριων μεσαίων δακτύλων, κάνοντας μικρούς κύκλους. Χρησιμοποιήστε μόνο την κορυφή των δακτύλων σας. Ψηλαφίστε όλο τον μαστό μέχρι να καλύψετε ολόκληρη την επιφάνεια και την περιοχή της μασχάλης. Κάντε τρεις κύκλους σε κάθε σημείο του στήθους: έναν πολύ ελαφρύ, έναν λίγο πιο έντονο και έναν πιο βαθύ. Στη συνέχεια, αλλάξτε τα χέρια και κάντε την ίδια διαδικασία και στον άλλο μαστό. Μόλις τελειώσετε, ελέγξτε τις θηλές σας για τυχόν ανωμαλίες.  Ύστερα με ελαφρά, αλλά σταθερή πίεση, πιέστε τη θηλή σας μεταξύ του αντίχειρα και του δείκτη. Παρατηρήστε για τυχόν όγκους ή εκκρίματα.

Είναι σημαντικό να εξοικειωθείτε με το τι είναι φυσιολογικό για εσάς, ώστε να μπορείτε να εντοπίσετε ευκολότερα τυχόν αλλαγές στο στήθος σας. Εάν έχετε οποιεσδήποτε ανησυχίες επικοινωνήστε μαζί μας για να προγραμματίσετε μια πιο εμπεριστατωμένη εξέταση.

Μπορώ να κάνω υπερηχογράφημα μαστού αντί για την μαστογραφία;

– Η υπερηχογραφική εξέταση του μαστού δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη μαστογραφία, αλλά μπορεί να την συμπληρώσει. Προτείνεται το υπερηχογράφημα μαστών στις γυναίκες, των οποίων η μαστογραφία δείχνει πολύ παχύ μαστό.

Μπορώ να κάνω μαγνητική τομογραφία μαστού αντί για την μαστογραφία;

-Μπορεί να έχετε ακούσει για εξετάσεις μαστού MRI, αλλά δεν μπορούν να τις κάνουν όλες οι γυναίκες. Σε σύγκριση με τις μαστογραφίες, οι μαγνητικές τομογραφίες μαστού δίνουν περισσότερα “ψευδώς θετικά αποτελέσματα” και μερικές φορές οδηγούν σε περιττές βιοψίες. Ωστόσο, η μαγνητική τομογραφία του μαστού μερικές φορές χρησιμοποιείται για να βοηθήσει στην εύρεση κακοήθειας σε νεαρές γυναίκες που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο κακοήθειας του μαστού. Δεν συνιστάται η εξέταση μαγνητικής τομογραφίας μαστού σε γυναίκες που δεν διατρέχουν υψηλό κίνδυνο. Τέλος οι μαγνητικές τομογραφίες δεν αντικαθιστούν τη μαστογραφία.